تبلیغات
انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز قم - ازدواج موقت ,سبک ازدواج - نویسنده علی افضلی
صفحه اول آرشیو مطالب پست الكترونیك تماس با ما "
 

بسم الله الرّحمن الرّحیم اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً اللهم صلّ علی محمّد وآل محمّد و عجّل فرجهم جهت سلامتی و تعجیل در ظهور آقا امام عصر صلوات التماس دعا...خدایا شکر به درگاه پر از مهربونیت

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز قم
 

اسلامی درمقابل الگوی غیر اسلامی                               مسئله ازدواج به قدمت تاریخ خلقت بشر سابقه دار و به بزرگی جامعه بشری فراوان وبه گستردگی آداب و رسوم مردمان کره خاکی انواع و اشکال متفاوت به خود میگیرد.انسان از زمانی که خود را درشرایط بلوغ جنسی می بیند و خود را به عنوان بالغ جنسی می بیند دغدغه ازدواج برای او همچون نان شب و آب گوارا چهره نمایی می کند واو را به فکر ازدواج می اندازد وبنا بر فرهنگها و اعتقادات مذهبی مختلف و جهانی لااقل در اندیشه ارضای آن فرومی برد.

البته کارکردهای بسیاری برای ازدواج به عنوان نیاز طبیعی قابل تصور است ازجمله تولید نسل ,اجتماعی کردن فرزندان,و بالابردن امید به آینده وسایر مواردی که می توان در این مجموعه وارد کردکه ازدواج موقت هم به عنوان شکلی از ازدواج در مکتب تشیع وارد شده ومی توان به عنوان یکی از فرهیخته ترین احکام فقهی با او برخورد کرد و پای اثبات او ایستاد وآن را در مقابل سبک ازدواج غیر اسلامی به نمایش گذاشت و به بررسی نقاط قوت و ضعف آن پرداخت.اما اهمیت بیان ازدواج موقت به عنوان الگویی اسلامی در مقابل سبکهای مختلف ازدواج غیر اسلامی از جمله چند شوهری یا هم بالینی بدون ازدواج یا اقسام نامتعارف ازدواج از جمله ازدواجهای ضربدری که همسران هم را در اختیار هم قرار می دهند ما به عنوان مسلمان و پایبند به اصول تشیع موظف به معرفی این قاعده فرهیخته که همه جوانب انسانیت را در نظر می گیرد هستیم تا حدی که بتوانیم حجت را بر مردم دنیا تمام کنیم و این توصیه اسلامی را به گوش مشتاقان حقیقت برسانیم البته در این راه با چالشهایی روبرو خواهیم بود از جمله آسیبهای احتمالی که در معرفی وارائه این سبک زندگی و ازدواج به جامعه و سوء استفاده های احتمالی که البته گریز ناپذیر است و همیشه عده ای در کمین سوء استفاده از هر چیزی هستند وباید به نقدهای منصفانه گوش فرا دهیم و مشکلات پیش رو را حل کنیم . در ذیل به چند نمونه از آمار موجود جهت اهمیت ازدواج موقت به عنوان درمان عطش ازدواج اشاره می شود سن متوسط ازدواج مردان ایران به موجب بررسی های انجام شده در سال 1335(پیمان.178:1349)سن متوسط ازدواج و همسرداری مردان ایران 25وبرای زنان18سال بوده است که تا سال 1385 برای مردان بیش از 28 و برای زنان به 32 سال افزایش داشته است که این موضوع نشانگر آنست که این افزایش سن ازدواج فرصت لذت بردن از همسرداری را برای مدتی از جوان می گیرد که در این مدت نخبگان جامعه و آنان که مادران جامعه و متولی راهنمایی جامعه اند باید جایگزینی برای آن معرفی کنند که می تواند راههای غیر متعارف (خودارضایی.ارتباطات غیر شرعی)یاراهکارهای متعارف(ازدواج موقت)رابرای ارضاءجنسی به جامعه و جوان معرفی کند و بستر مناسب را هم تهیه کند.طبق آمار مذکور (جهانفر.169:1388)بعد از 5سال از ازدواج بهره هوشی ازدواج کرده ها بیش تر از ازدواج نکرده های کلاس و دوره آموزشی مربوط بوده است .گویی ازدواج دایم که بنابر مشکلات پیش رو به تاخیر افتاده تاثیر بسزایی درهوش و به تبع آن پیشرفت تحصیلی دارد  که می توان در این موارد هم جوان را به بی بند و باری حاکم در جهان غرب رهنمون ساخت تا به آرامش جنسی برسد یا الگو و سبک جایگزین آنرا که ازدواج موقت هست را معرفی و حمایت فرهنگی و قانونی از آن کرد .بر طبق همان آمار افراد مجرد که به سن ازدواج رسیده اند اما تا کنون هرگز ازدواج نکرده اندتا سال 1385 به 13 میلیون نفر رسیده اند و افراد متاهل مرد از 18میلیون نفر در سال 1375به 16میلیون در سال 1385تقلیل یافته اند .و این نکته به نقل از وب سایت جامعه شناسان ایران که رتبه اول جستجوگران درگوگل از کلمه sexسهم مردم ایران بوده که خود عطش ایرانیان را به سکس و ازدواج بیان می کند و نیاز به تامین آن را به نخبگان اجتماعی متذکر می شود.اما در مورد پیشینه تجربی موضوع به پیمایشی از علی بدیع باموضوع بررسی نگرش دانشجویان شهر آبادان در زمینه ازدواج موقت انجام شده اشاره ای می شود :بررسی داده ها نشان می دهد هر دو جنس مذکر و مونث معتقدند که ازدواج موقت می تواند امروزه نیز به عنوان یک راهکار مناسب برای جامعه مدرن مورد استفاده قرار گیرد و نباید آن را مترادف با فحشا دانست و در این تحقیق 25%افراد متاهل از 35%متاهل سوال شونده و 26%افراد مجرد به اجرایی بودن ازدواج موقت تاکید دارند و براساس مولفه های 5 گانه 41%آزمودنیها معتقدند جامعه از نظر فرهنگی و اجتماعی آمادگی ازدواج موقت را دارد 55%اعتقاد دارند تنگناهای اقتصادی نمی تواند دلیل موجهی برای توسل به ازدواج موقت باشد5/38%ازدواج موقت را هوسرانی و ضایع کننده حقوق زنان نمی دانند و 49%ازدواج موقت نمی تواند آزمون خوبی برای تشکیل خانواده باشد و در نهایت 5/47%ازدواج موقت راراه حلی مناسب برای ارضاءنیازهای عاطفی بیان کرده اند.و در تحقیقی دیگر که توسط نگارنده  و با جامعه آماری دانشجویان پیام نور قم صورت گرفته وبا استفاده از نرم افزار spssمورد تحلیل علمی قرار گرفته نتایج زیر حاصل شده :ترویج ازدواج موقت در کاهش سن ازدواج موثر نیست که می توان آنرا به عدم آمادگی فرهنگی جامعه در ازدواج موقت دختران و پسران باکره ارتباط داد که البته نیاز به کار علمی دارد و سوال شوندگان ازدواج موقت را موجب افزایش امنیت اجتماعی جامعه می دانندکه می توان آنرا در رابطه با کاهش جرایم جنسی تفسیر کرد و همچنین ازدواج موقت را موجب کاهش امنیت روانی اعضای خانواده نمی دانند و البته این جامعه آماری که از دانشجویان بوده اند ازدواج موقت را راه خوبی جهت ارضاءنیازهای طبیعی و روحی جوانان ندانستند.اما تعاریفی که از ازدواج موقت وجوددارد:از نگاه عرف هرگاه دختر و پسری بخواهند ازدواج دائمی داشته باشند یک دوره نسبتا کوتاهی را به عنوان دوره محرمیت با هم تحت نظارت خانواده ها می گذرانند تا بیشتر آشنا شوند که این نوعی برداشت از ازدواج موقت است .اما از نظر شرع مقدس اسلام هرگاه مردی با زنی که دارای شرایط ازدواج موقت است یعنی شوهردارنباشد و در عده وفات یا طلاق نباشد واگر باکره است اذن پدررا داشته باشد و سایر جزییات که در رساله های مراجع معظم موجود است که برای مدت کوتاه یا بلند که مبنای آن توافق طرفین است و قرائت ذکر صیغه که بیش از چند کلمه ای نمی باشد طرفین می توانند به آسانی به عقد موقت همدیگر در بیایند(فاضل لنکرانی .425:1385)البته جوامع مسلمان غیر شیعی بنابر نظر خلیفه دوم خودشان ازدواج موقت را حرام می دانند واز این باب رحمت اللهی به انحراف محروم شده انداما از آیات قران که در تفاسیر از آن در تایید ازدواج موقت یاد می شود آیه 24 سوره نساء"فمااستمتعتم به منهن فاتوهن اجورهن فریضه"می باشد ودر روایتی از حضرت امیر المومنین (علیه السلام)آمده:اگر عمر ازدواج موقت را نهی نمی کرد هیچ کس جز اشقیاء آلوده به زنا نمی شد. در میان موافقان ازدواج موقت می توان به سخنان حسین باهر استاد رفتار شناسی دانشگاه شهید بهشتی اشاره کرد که با انتقاد از خانواده هایی که داشتن دوست جنس مخالف برای فرزندان دختر و پسر جایز می دانند اما صیغه را که یک نوع نامزدی است بد می دانند درباره تفاوت ازدواج موقت با روابط جنسی دوستانه ای که در غرب رایج است به حلقه مفقوده خدامحوری در میان غربیان تاکید می ورزد (ازدواج موقت قاعده مترقی اسلام )اما باز در جبهه موافقان خباز معاون وقت بهزیستی در مصاحبه با ایلنا بیان می کند :ازدواج موقت به طور قانونی راه حل مناسب جهت کاهش زنان خیابانی و کاهش فحشاست. یکی دیگر از دلایل حمایت از ازدواج موقت بیکاری مردان و پایین بودن سطح دستمزدهاست و نیز عدم امنیت شغلی شاغلین و توقعات بالا برای داشتن نیازهای معیشتی همچون مسکن مستقل .اتومبیل و نبود تعادل بین درآمدها و هزینه های زندگی می باشد والبته شاهد رشد 28درصدی ازدواج موقت در مقابل رشد پایین ازدواج دائم هستیم (دکتر فرجاد آسیب شناسی اجتماعی)و در بین مخالفان ازدواج موقت زهره ارزی حقوقدان و فعال حقوق زنان در این راستا می گوید :حق زن در ازدواج موقت تضییع می شود و معتقد است در این راستا سه مشکل عمده برای زنان پیش می آید :اول اینکه در ازدواج موقت زنان از مردان ارث نمی برند که در پاسخ به ایشان باید گفت مرد هم حقوقی را که در ازدواج دایم دارد در اینجا تاحدی محدود گشته مثل خروج زن از منزل بدون اذن شوهر و آزادی نسبی که برای زن وجود دارد اما مورد دوم انتقاد ایشان بیان می کند مرد موظف به پرداخت نفخه نیست .در پاسخ به ایشان که سخن از برابری زن و مرد می زنند گفته می شود اگر در غرب زندگی کنید نان شب را مرد و زن درمی آورند وبه قول معروف پول سا ندویچشان را شریکی پرداخت می کنند در حالیکه در ازدواج موقت مهریه معیین شده که زن را حمایت مادی می کند و مورد آخر انتقاد ایشان :چون این ازدواج در اسناد عادی ثبت میشود انکار یا معدوم کردنش راحت است و بیشتر مردان به عنوان زنگ تفریح ازآن استفاده می کنند که در پاسخ به این شبهه ایشان هم می گویم این یک لذت دو طرفه است و می توان زنگ تفریح زنانه هم قلمداد شود ولو اینکه اگر مشکل سندی باشد برای دو طرف است و البته حقوقی برای زن در نظر گرفته شده که در ازدواج دائم وجود ندارد مثل بخشیده شدن مدت عقد مثل شرط کردن زن به عدم بارداری و نوعی ازدواج مترقی است به واقع و البته با تلاش نخبگان آسیبهای احتمالی قابل پیشگیری می باشد.

 نویسنده علی افضلی محقق وپژوهشگررشته ی جامعه شناسی





طبقه بندی: مطالب درسی,تخصصی،  اجتماعی، 
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 11 آذر 1392 توسط سعادتمند

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز استان قم : طراحی مدیرسایت

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز استان قم