تبلیغات
انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز قم - معرفی رشته علوم اجتماعی
صفحه اول آرشیو مطالب پست الكترونیك تماس با ما "
 

بسم الله الرّحمن الرّحیم اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً اللهم صلّ علی محمّد وآل محمّد و عجّل فرجهم جهت سلامتی و تعجیل در ظهور آقا امام عصر صلوات التماس دعا...خدایا شکر به درگاه پر از مهربونیت

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز قم
 

علوم اجتماعی در مورد علوم ‏اجتماعى در ایران داورى درستى در میان اصحاب علوم ‏اجتماعى و دیگران وجود ندارد. كمتر كسى مى‏داند كه رشته علوم ‏اجتماعى و گرایشهاى آن، میزان فارغ‏التحصیلان و وضعیت فعلى آنها چگونه است. از طرف دیگر در ادبیات اجتماعى و سیاسى ایران معاصر داوریهاى متعدد كه بعضى از آنها از روى بى‏اطلاعى است وجود دارد. این داوریها بیش از اینكه به ایجاد انگیزه و علاقه براى توسعه این نوع علوم بینجامد، موجب تشویش اذهان عمومى مى‏گردد. بدین خاطر است كه هنوز مى‏بایستى براى بسیارى از سیاستمداران و مدیران اجرایى كشور در اهمیت علوم ‏اجتماعى در نوسازى كشور سخن بگوییم. این معنا هنوز در سالیان طولانى پس از ورود دانشجویان به این رشته در میزان اهمیت و نحوه حضور در بازاركار ضرورى است.البته جاى بسیار خوشحالى است كه در سالیان اخیر تغییراتى در نگرش مردم و مدیران، داوطلبان ورود به دانشگاه و اصحاب علوم ‏اجتماعى نسبت به این رشته ایجاد شده است. ولى به لحاظ ساختارى این رشته هنوز با نارسایى‏هاى متعددى روبرو مى‏باشد كه نیاز به عزم ملى براى رفع آن وجود دارد.به نظر مى‏آید یكى از راههاى آغازین و ضرورى در ساماندهى علوم ‏اجتماعى در ایران‏شناسایى كمیت و كیفیت علوم ‏اجتماعى است. اولین‏گام، شناسایى فارغ‏التحصیلان این رشته در ایران است. بدین لحاظ دانشكده علوم ‏اجتماعى دانشگاه تهران كه اولین دانشكده علوم ‏اجتماعى در ایران است دست به برگزارى همایش فارغ‏التحصیلان رشته از بدو تأسیس زده است. در ادامه به ضرورتها و اهداف گردهمایى اشاره مى‏شود.اولین بار تدریس درس «جامعه‏شناسى» در سال 1317 به واسطه دكتر غلامحسین صدیقى كه از مؤسسان علوم ‏اجتماعى در ایران بود، صورت گرفته است. پس از آن بسیارى از جامعه‏شناسان به استخدام دانشكده ادبیات و علوم انسانى درآمده و به تدریس درسهاى متعدد علوم ‏اجتماعى پرداخته‏اند. آموزش علوم ‏اجتماعى به طور متفرق تا راه‏اندازى رشته علوم ‏اجتماعى و در نهایت تأسیس دانشكده علوم ‏اجتماعى در سال 1351 به عنوان واحد مستقل ادامه داشت. پس از آن آموزش علوم ‏اجتماعى در دانشكده در مقاطع كارشناسى و كارشناسى ارشد در رشته‏هاى جامعه‏شناسى، مردم‏شناسى، جمعیت‏شناسى و تعاون صورت مى‏گرفت. پس از انقلاب اسلامى رشته ارتباطات اجتماعى به دانشگاه اضافه شده و در اواخر دهه 60 در مقطع دكترى جامعه‏شناسى دانشجو پذیرفته شد. در اواسط دهه هفتاد در مقطع كارشناسى ارشد و دكترى تغییرات عمده‏اى صورت گرفت.مبانی جمعیت شناسی، مبانی جامعه شناسی، آمار در علوم اجتماعی، روش تحقیق نظری در علوم اجتماعی، تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام، مبانی تاریخ اجتماعی ایران، اصول علم سیاست، اصول علم اقتصاد برخی از دروس مشترک و اساسی بین این دو رشته هستند که با توضیحی در خصوص هر دور شته به مشترکات این دو بیشتر واقف شده و جایگاه اختصاصی هر یک نیز به خوبی روشن می روشد. هدف رشته علوم اجتماعی و علت تفکیک آن از رشته علوم ارتباطات اجتماعی نشان دادن راه های رسیدن به رفاه اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی انسان هاست آموزش، بهداشت، اشتغال، مسکن و به طور خلاصه رفاه اجتماعی انسان ها از جمله مسائلی هستند که با افزایش روز افزون جمعیت جهان و کمبود منابع طبیعی دچار نابسامانی های جدی شده اند و در رشته علوم ارتباطات اجتماعی به همین دو دلیل که در بالا بیان شد و برای سرو سامان دادن به ابعاد مختلف ارتباطات جوامع و مظاهر وجودی آن رشته علوم ارتباطات اجتماعی در خدمت بشر آمده تا وسایل ارتباطی و اطلاع رسانی گسترده و پیچیده را مانند رادیو، تلویزیون، مطبوعات و بسیاری دیگر از مظاهر علم و فناوری را در خدمت اطلاع رسانی و ارتباط بین انسان ها قرار دهد. پس محور مشترک هر دو رشته بهبود و کیفیت زندگی انسان است


جامعه شناسی از نگاهی دیگر




جامعه شناسی یکی از رشته‌های علوم اجتماعی است که زندگی اجتماعی را در جوامع تطور یافته با روش علمی مورد مطالعه قرار می‌دهد, اما باید متذکر شد که زندگی اجتماعی موضوع بحث کلیه علوم اجتماعی است که هر کدام به جنبه خاصی از حیات اجتماعی توجه دارند, مثلاً علم اقتصاد یکی از علوم اجتماعی است که جنبه مادی زندگی انسان و خصوصاً مسائل مربوط به تولید کالا, جریان ,توزیع ,مبادله و مصرف را مطالعه می‌کند. علم حقوق به وضع قوانین و چگونگی اجرای آن در جامعه می‌پردازد و قوانین حاکم بر روابط افراد جامعه را مورد پژوهش قرار می‌دهد. علم سیاست درباره انواع حکومت مطالعه می‌کند . روانشناسی اجتماعی خصوصیات روانی فرد را در جامعه مورد بررسی قرار می‌دهد و از روابط فرد و جامعه و روابط افراد با یکدیگر و تاثیرات متقابل آنها سخن می‌گوید.

مردم شناسی دانشی است که به مطالعه وتحقیق در فرهنگ بویژه فرهنگ مردم ابتدائی در جوامع تحول نیافته می‌پردازد. علم جمعیت خصوصیات جمعیتی و ترکیب های سنتی و جنسی و توزیع و تراکم و حرکات جمعیت را مورد بررسی قرار می‌دهد.

بنابراین باید تفاوت جامعه شناسی را با دیگر علوم اجتماعی معلوم کرد و موضوع آنرا مشخص ساخت . قبل از هر چیز باید بگوئیم که تعریف جامعه شناسی بصورتی که همه خصوصیات آن در قالب عبارتی محدود بیان شود امری دشوار بنظر می‌رسد ,زیرا جامعه شناسی علمی است جوان که با سرعت رو به تکامل می‌رود. بهمین دلیل است که جامعه شناسان بر حسب تمایلات علمی و طرز فکر و روش خاص خود تعاریف گوناگونی از این دانش بدست داده‌اند.

اگوست کنت فرانسوی نخستین کسی است جامعه شناسی را بعنوان علم مستقلی اعلام کرد و آنرا در طبقه‌بندی علوم جای داد. کنت بکار بردن تجربه را در شناسایی جامعه تجویز کرد و بدین ترتیب پایه جامعه شناسی علمی را بنا نهادو از همین روست که بعنوان پدر جامعه شناسی معروف گردید.

بنظر این دانشمند جامعه شناسی علمی است که پدیده‌های اجتماعی را با روش علمی مورد بررسی قرار می‌دهد, یعنی بجای خیال پردازی و فلسفه بافی درباره امور اجتماعی باید بروش علمی یعنی همان علوم طبیعی که مبتنی بر مشاهده , آزمایش و تجربه است توسل جست.

اگوست کنت تمدن بشر را زائیده ترقی فکر او می‌داندو معتقد بود در همه علوم این پیشرفت شده است جز در علم اجتماعی جامعه شناسی باید این خلاء را پر کند . او به این دانش نخست نام فیزیک اجتماعی را اطلاق کرد زیرا عقیده داشت که باید با روش علمی که علوم طبیعی معمول است به کار شناختن جامعه پرداخت .

امیل دورکیم یکی دیگر پیشقدمان جامعه شناسی است که در ارائه جامعه شناسی به مثابه علمی مستقل همانند علوم تجربی اصرار زیاد داشته است . وی عقیده دارد که امر اجتماعی را جز با امر اجتماعی دیگر نمی‌توان تبیین نمود و با کاربرد افکار فلسفی در جامعه شناسی بشدت مخالف است . بنظر دورکیم امور اجتماعی را باید مانند اشیاء تلقی نمود زیرا بهمین نسبت این امور عینیت داشته و ملموس می‌باشند.

در تعریف جامعه شناسی وی می‌گوید : جامعه شناسی علم به نهادهای اجتماعی است.

هر یک از جامعه شناسان تعریف خاصی برای جامعه شناسی ارائه داده‌اند. ژرژ گوریچ جامعه شناسی معاصر فرانسوی در مقاله‌ای تحت عنوان موضوع و روش جامعه شناسی پس از اینکه بسیاری از این تعاریف را در می‌کند سرانجام خود تعریفی بدین مضمون ارائه می‌دهد که : جامعه شناسی علمی را که پدیده‌های اجتماعی را در همه سطوح و با در نظر گرفتن تحولات آنها , و نیز گروههای کوچک و جوامع بزرگ را از نظر سیرتکوینی و اضملال آنها مورد مطالعه قرار می‌دهد.

ساموئل کنیگ جامعه شناسی را علم مطالعه رفتار و کردار آدمی در گروه از یک طرف و چگونگی مناسبات متقابل افراد از طرف دیگر می‌داند. در تعاریف مذکور هر چند که اشتراک در مفهوم وجود دارد ولی تفاوت‌هایی هم از لحاظ هدف ونقطه نظرهای اصلی مشاهده می‌شود.

بخصوص در میان دو دسته از جامعه شناسان امریکائی و اروپائی , جامعه شناسان اروپایی در تعریف از جامعه شناسی بیشتر به ساخت و ترکیب جامعه و قالب های کلی آن اهمیت می‌دهند در حالیکه برای جامعه امریکایی آنچه که بیشتر از هر چیز اهمیت دارد روابط افراد و کنش های گروهی است . در کشورهای سوسیالیستی جامه شناسی رنگ و محتوی متفاوتی دارد. در این کشورهای جامعه شناسی متاثر از ایدئولوژی مارکسیستی است . و به هیات کلی جامعه نظر داردو در صدد پیش بینی تحولات آن در آینده است. در حالیکه جامعه شناسی در آمریکا به توصیف امور اجتماعی بطور جزئی می‌پردازد و بیشتر جنبه تحلیلی و تجربی دارد.

بطور کلی می‌توان از تعاریف فوق تعریفی کوتاه و در عین حال جامع بقرار زیر ارائه نمود:

"جامعه شناسی یکی از رشته های علوم اجتماعی است که پدیده‌های اجتماعی را در جوامعه تطور یافته (تحول یافته) با روش علمی مورد مطالعه وبررسی قرار می‌دهد."

بر اساس تعریف فوق پدیده‌های اجتماعی بطور کلی شامل تمام امور وپدیده‌هایی می‌گردد که دارای ویژگی جمعی بوده واجزاء و عناصر مختلف تشکیل دهنده‌ جامعه انسانی محسوب می‌گردند این امور را می‌توان در سه دسته امور مربوط به مرفولوژی اجتماعی (ریخت شناسی اجتماعی),امور مربوط به ساخت درونی جامعه (فیزیولوژی اجتماعی) و امور مربوط به رفتارهای گروهی و جمعی(شامل هیجانات و جریانات اجتماعی)جای داد .

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز استان قم : طراحی مدیرسایت

انجمن علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور مرکز استان قم